Nasz serwis WWW używa plików cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z ustawieniami przeglądarki. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji w polityce cookies. Aby ukryć tę wiadomość kliknij tutaj.

PCC-3: deklaracja podatku z tytułu ustanowienia hipoteki

PCC-3 Deklaracja podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki

Dodano: 13-03-2011 | Ostatnia modyfikacja: 07-04-2014 Rozpocznij wypełnianie deklaracji PCC-3



    Ustanowienie hipoteki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, którego wysokość zależy od rodzaju wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Obowiązek uiszczenia podatku spoczywa na osobie składającej oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki.

    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwanej dalej ustawą o PCC, ustanowienie hipoteki powoduje powstanie obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

    Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

    Obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia hipoteki powstaje z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki (art. 3 ust. 1 pkt 2a ustawy o PCC).

    Należy pamiętać o tym, że obowiązek podatkowy na gruncie PCC powstaje niezależnie od innych zdarzeń, a więc nie zależy np. od dokonania przez sąd faktycznego wpisu w księdze wieczystej. Dla powstania obowiązku podatkowego przy ustanowieniu hipoteki decydujący jest wyłącznie fakt zawarcia umowy pomiędzy wierzycielem (bankiem) a dłużnikiem (kredytobiorcą) lub właścicielem nieruchomości (w przypadku, gdy hipoteka jest ustanawiana na nieruchomości, która nie jest własnością dłużnika). Zatem już samo złożenie oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcie umowy ustanowienia hipoteki jest zdarzeniem, które powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Z kolei dokonanie wpisu w księdze wieczystej jest niezbędne do powstania hipoteki. W przypadku niedokonania wpisu hipoteki do księgi wieczystej, nie powstaje hipoteka, a więc zapłacony podatek od jej ustanowienia podlega zwrotowi.

    Na kim ciąży obowiązek podatkowy?

    Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki ciąży na składającym oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki. Ponieważ oświadczenie takie może złożyć wyłącznie właściciel nieruchomości, na której ma zostać ustanowiona hipoteka, zatem to właśnie on jest zobowiązany do uiszczenia podatku.

    W praktyce właścicielem nieruchomości obciążanej hipoteką jest zazwyczaj osoba lub podmiot zaciągający zobowiązanie w banku, a więc kredytobiorca. Istnieje jednak możliwość ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości, która jest własnością innej osoby, niebędącej kredytobiorcą, a na przykład z nim spokrewnionej. W takim przypadku to właśnie ta osoba musi złożyć w banku oświadczenie w sprawie ustanowienia hipoteki, a następnie dopełnić obowiązku podatkowego.

    Jak dopełnić obowiązku podatkowego?

    Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki polega na terminowym wypełnieniu deklaracji PCC-3, a także prawidłowym obliczeniu i uregulowaniu należnego podatku.

    W przypadku, gdy hipoteka została ustanowiona przez więcej niż jednego właściciela nieruchomości, wówczas dla każdego współwłaściciela należy dodatkowo wypełnić odrębny załącznik do deklaracji, który oznaczony jest kodem PCC-3/A.

    Podatnik może złożyć deklarację PCC-3 w urzędzie skarbowym osobiście, ale może ją również przesłać pocztą, najlepiej listem poleconym. W takim przypadku istotna jest data nadania przesyłki. Deklarację można również złożyć za pośrednictwem upoważnionej osoby. Taka forma złożenia deklaracji wybierana jest zazwyczaj w sytuacji, gdy podatnik zleca innej osobie lub wyspecjalizowanej firmie uregulowanie zobowiązania w jego imieniu.

    Jaki jest termin na złożenie deklaracji PCC-3 i opłacenie podatku?

    Od momentu powstania obowiązku podatkowego — a więc od dnia złożenia bankowi oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia z bankiem umowy ustanowienia hipoteki — podatnik ma 14 dni na złożenie w urzędzie skarbowym deklaracji PCC-3 oraz opłacenie podatku. Obu tych czynności podatnik musi dokonać bez wezwania organu podatkowego.

    Zgodnie z ordynacją podatkową, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, to przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to nastąpiło. Zatem 14-dniowy termin na uregulowanie podatku od czynności cywilnoprawnych jest liczony począwszy od dnia następującego po dniu, w którym powstał obowiązek podatkowy (patrz: przykład poniżej).

    Z kolei końcem terminu jest upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni przy zastrzeżeniu, że jeśli ostatni dzień terminu przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Do dni ustawowo wolnych od pracy należą niedziele oraz najważniejsze święta państwowe i kościelne.

    Co zrobić, jeśli wyliczony termin kończy się w weekend lub w święto?

    Załóżmy, że w piątek, 28 października, kredytobiorca złożył w banku oświadczenie o ustanowieniu hipoteki. Od tej chwili ma on 14 dni na opłacenie podatku od czynności cywilnoprawnych. Pierwszym dniem tego terminu będzie sobota, 29 października, czyli dzień następujący po złożeniu oświadczenia. Zatem koniec 14-dniowego terminu wypada z końcem piątku, 11 listopada. Ponieważ jednak jest to dzień ustawowo wolny od pracy (Święto Niepodległości), a po nim następują dwa kolejne dni wolne od pracy (sobota i niedziela), zatem ostateczny termin uregulowania zobowiązania podatkowego upłynie w poniedziałek 14 listopada. Do końca tego dnia podatnik będzie musiał wpłacić podatek na konto właściwego urzędu skarbowego i złożyć w tym urzędzie wypełnioną deklarację PCC-3 (lub tego dnia nadać deklarację przesyłką poleconą).

    Podstawa opodatkowania

    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o PCC podstawą opodatkowania przy ustanowieniu hipoteki jest kwota zabezpieczonej wierzytelności.

    Ustawa o PCC rozróżnia dwa rodzaje wierzytelności (art. 7 ust. 1 pkt 7):

    • wierzytelność istniejącą, czyli taką, która w danym momencie czasu przysługuje wierzycielowi i jest oznaczona co do kwoty (jej wysokość jest ściśle określona w chwili ustanawiania hipoteki). W przypadku kredytu bankowego taka wierzytelność obejmuje kwotę kredytu, a czasami również kwotę odsetek, jeśli ich wysokość jest znana i wynika z harmonogramu wpłat, co ma miejsce np. w sytuacji kredytu o stałym oprocentowaniu;
    • wierzytelność o wysokości nieustalonej, czyli taką wierzytelność, której wysokości nie można określić w momencie ustanawiania hipoteki. W przypadku kredytu bankowego obejmuje ona zazwyczaj kwotę odsetek, jeśli ich wysokość jest nieznana (np. odsetki o zmiennej stopie oprocentowania) i będzie określana sukcesywnie przy spłacie kolejnych rat kapitału według wskaźników określonych w umowie kredytowej. Wierzytelnością o nieustalonej wysokości jest również wierzytelność przyszła, która w danym momencie nie istnieje, ale może powstać w przyszłości. Zazwyczaj obejmuje ona koszty egzekucji należności oraz odsetki karne za opóźnienia w spłacie kredytu.

    Wysokość podatku

    Stawka podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki jest uzależniona wyłącznie od rodzaju wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.

    W przypadku, gdy hipoteka zabezpiecza tylko wierzytelności istniejące, stawka podatku od czynności cywilnoprawnych wyniesie 0,1% i jest naliczana od kwoty zabezpieczonej wierzytelności.

    Jeśli hipoteka zostanie ustanowiona na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej, wówczas podatek od czynności cywilnoprawnych określany jest kwotowo i wynosi 19 zł.

    Podobnie jest w sytuacji, gdy hipoteka zabezpiecza jednocześnie oba rodzaje wierzytelności — wierzytelność istniejącą oraz wierzytelność o nieustalonej wysokości. Ustanowienie takiej hipoteki jest opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych w kwocie 19 zł. Taka wykładnia prawa została potwierdzona przez Ministerstwo Finansów m.in. w piśmie z dnia 9 lutego 2011 r. skierowanym do Krajowej Rady Notarialnej.

    Zatem jeśli w przypadku kredytu bankowego hipoteka zabezpiecza wierzytelność główną, czyli pożyczony kapitał o znanej wysokości, a także odsetki, których łączna kwota nie jest jeszcze znana, wówczas wysokość całej wierzytelności, obejmującej kapitał plus odsetki, również pozostaje nieustalona i stosuje się do niej stawkę podatku w kwocie 19 zł.

    Hipoteka na zabezpieczenie kapitału i zmiennych odsetek

    Podatnik zaciągnął w banku kredyt hipoteczny o zmiennej stopie procentowej na kwotę 300 tys. zł. Bank zażądał od niego ustanowienia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność główną, jak również odsetki. Ze względu na zmienne oprocentowanie kredytu nie istniała możliwość określenia łącznej sumy odsetek, jakie podatnik będzie musiał zwrócić bankowi w całym okresie kredytowania. Zatem bank zażądał od kredytobiorcy ustanowienia hipoteki do łącznej kwoty 575 tys. zł. W tej sumie zawierała się wierzytelność główna w wysokości 300 tys. zł, zaś pozostała część — do maksymalnej wysokości 275 tys. zł — była kwotą na zabezpieczenie spłaty odsetek oraz innych ewentualnych kosztów kredytu. Ponieważ niemożliwe było precyzyjne ustalenie całej kwoty wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, nie można było zastosować do tej czynności cywilnoprawnej stawki procentowej podatku (0,1%). W takiej sytuacji naliczony został podatek w wysokości 19 zł.

    Gdzie należy złożyć deklarację PCC-3?

    Urzędem skarbowym, w którym należy rozliczyć podatek od czynności cywilnoprawnych, jest urząd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedziby podatnika, a więc osoby lub podmiotu składającego oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki.

    Należy pamiętać o tym, że adres zamieszkania nie jest tożsamy z adresem zameldowania, chociaż zazwyczaj obywatel zamieszkuje właśnie tam, gdzie jest zameldowany. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem pobytu stałego. Z kolei w opinii Sądu Najwyższego o stałości pobytu osoby fizycznej na danym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które ma cechy założenia tam ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Zatem zameldowanie w jednej miejscowości nie uniemożliwia zamieszkiwania w innej, jeśli np. w tej drugiej miejscowości obywatel jest zatrudniony.

    Konkludując, deklarację PCC-3 należy złożyć w miejscu zamieszkania, które niekoniecznie musi być miejscem zameldowania.

    Jedna wierzytelność — kilka hipotek

    Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega każde ustanowienie hipoteki, nawet jeśli kilka różnych hipotek zabezpiecza jedną wierzytelność (wskazuje na to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 899/09). Zatem w sytuacji, gdy podatnik zaciągnął w banku jeden kredyt, ale zabezpieczył go dwoma hipotekami na dwóch posiadanych przez siebie nieruchomościach, wówczas będzie zobowiązany zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych oddzielnie za każdą z ustanowionych hipotek.

    Zmiany w hipotekach po 20 lutego 2011 r.

    20 lutego 2011 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Istotną zmianą, z punktu widzenia osób zaciągających kredyty hipoteczne, było zniesienie podziału na hipoteki zwykłą i kaucyjną.

    Dotychczasowa hipoteka zwykła zabezpieczała wierzytelności istniejące o ustalonej kwocie, zatem miała zawsze ściśle określoną wysokość. Z kolei hipoteka kaucyjna ustalana była do oznaczonej sumy najwyższej i zabezpieczała te wierzytelności, których wysokości nie można było określić w chwili ustanowienia hipoteki, bądź też wierzytelności jeszcze nieistniejące (przyszłe), np. odsetki oraz koszty związane z egzekucją długu.

    Bardzo często efektem tego podziału było ustanawianie dwóch hipotek — zwykłej i kaucyjnej — na zabezpieczenie jednego zobowiązania (kredytu), a co za tym idzie — składanie dwóch wniosków o założenie różnych hipotek i dwukrotne rozliczanie podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ich ustanowienia.

    Począwszy od 20 lutego 2011 r. istnieje już tylko jeden rodzaj hipoteki, oparty na dotychczasowym modelu hipoteki kaucyjnej. Nowa hipoteka może zabezpieczać jednocześnie różne rodzaje wierzytelności, a więc zarówno wierzytelności istniejące, jak i wierzytelności nieokreślone co do kwoty. Oznacza to, że po tej zmianie kredytobiorca może ustanowić jedną hipotekę, która zabezpiecza zarówno kwotę kredytu (kapitał), jak też odsetki oraz ewentualne przyszłe koszty egzekucji należności. Co więcej, ustanowienie tylko jednej hipoteki skutkuje obowiązkiem wypełnienia tylko jednej deklaracji PCC-3 i jednorazowego zapłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych.



Rozpocznij wypełnianie deklaracji PCC-3

Komentarze (11) zobacz wszystkie » Dodaj nowy komentarz

Misc-comments-triangle1
  1. Lukas | 2014-01-14

    Jaki podatek od hipoteki zabezpieczającej jedną wierzytelność na dwóch nieruchomościach?

    Witam,
    Uprzejmie proszę o pomoc.
    Właśnie razem z żoną wzięliśmy kredyt hipoteczny na zakup mieszkania i miejsca postojowego.
    Zarówno mieszkanie, jak i miejsce postojowe mają księgę wieczystą.
    W... Przeczytaj całość

  2. bogdan | 2013-10-03

    zwrot wniosku

    witam jak mam rozumieć, zwrot wniosku nie złożyłem opłaty w całości zapłaciłem 150 zł a po jakimś czasie zażądał sąd drugie 150, przyszło pismo zwrot wniosku zmiany ostatecznego terminu spłaty wier... Przeczytaj całość

  3. edyta | 2013-04-11

    Czy PCC można wliczyć do kosztów?

    Czy podatek od czynności cywilnoprawnych za ustanowienie hipoteki jest moim kosztem w firmie? 19 zł, czy można to wrzucić do kpir?

  4. OloZwirski | 2013-02-08

    Jaki podatek PCC dla hipoteki określonej w Euro?

    Witam,

    Dzisiaj złożyłem wniosek o ustanowienie hipoteki na rzecz banku "do kwoty 77000 euro". Czy dobrze rozumiem, że powinienem zapłacić podatek w wysokości 19 pln, ponieważ hipoteka jest "do k... Przeczytaj całość

  5. Zdzislaw1955 | 2013-02-08

    W jaki sposób opłacić zaległy PCC za ustanowienie hipotek w 2011 r.?

    Czy jeśli obowiązek podatkowy powstał w listopadzie 2011 r. i do dnia dzisiejszego nie zapłaciłem (bo zapomniałem), to obecnie muszę opłacić zarówno hipotekę zwykłą w wysokości 0,1%, jak i hipotekę... Przeczytaj całość

  6. Vigo | 2012-12-03

    2 osoby a PCC od hipoteki

    A jeśli kredyt zaciągają 2 osoby (nie małżeństwo) na współudział 1/2 i jest ustanowiona hipoteka, to kto płaci pcc? Oboje po 19 zł czy 19 zł na 2 (połowa do jednego urzędu, połowa do drugiego)?

  7. szlachta0 | 2012-10-02

    formularz PCC-3

    super szybko mozna wypełnic wniosek on-line i co najważniejsze nie trzeba płacic za gotowa deklaracje. wystarczy pobrac, wydrukowac i zaniesc do urzędu.
    jak najbardziej POLECAM!!!!!!!!

    Komentarz nie ma odpowiedzi | Dodaj odpowiedź
  8. marcin | 2012-07-05

    thanks god for it

    jakbym miał wypełnić wniosek w urzędzie to bym się chyba pochlastał

    Komentarz nie ma odpowiedzi | Dodaj odpowiedź
  9. sielim | 2012-03-07

    PCC przez PUAP ?

    Czy dobrze mi się wydaje, że na dzień dzisiejszy deklaracji PCC nie da się złozyć za pośrednictwem platformy PUAP ?

    Komentarz nie ma odpowiedzi | Dodaj odpowiedź
  10. Seba | 2012-01-28

    Kiedy należy opłacić ten podatek?

    Mam pytanie. KIedy należy wypełnic PCC-3 ? Przed złożeniem wniosku do sadu o wpis do hipoteki czy można to zrobić już po. Czy sąd wymaga potwierdzenia zapłacenia tego podatku w trakcie składania wn... Przeczytaj całość

Dodaj nowy komentarz

  • Misc-comments-triangle1

Jak to działa

Wypełniasz formularz.
Pobierasz gotowy PDF.

  • wypełniasz online bezpłatny formularz elektroniczny
  • pobierasz gotowy plik PDF
  • drukujesz, podpisujesz, składasz i z głowy!
  • w przypadku wniosków urzędowych, jeśli jest możliwość, składasz mailem lub przez ePUAP

Aktualny wzór wniosku

Ico-preview

Serwis eWnioski.pl oferuje wyłącznie aktualne, obowiązujące wzory formularzy urzędowych.

Klikając w poniższe linki możesz podejrzeć, jak wyglądają poszczególne strony wybranej przez Ciebie deklaracji PCC-3.

strona 1 strona 2 strona 3

Ważne informacje

  • ustanowienie hipoteki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych
  • przy ustanowieniu hipoteki podstawą opodatkowania jest kwota zabezpieczonej wierzytelności, a nie wysokość zabezpieczenia hipotecznego
  • jedna hipoteka może zabezpieczać dwa rodzaje wierzytelności: wierzytelność istniejącą (o znanej wysokości) oraz wierzytelność o wysokości nieustalonej
  • gdy hipoteka zabezpiecza tylko wierzytelność istniejącą, stawka podatku wynosi 0,1% od kwoty zabezpieczonej wierzytelności
  • gdy hipoteka zabezpiecza wierzytelność o nieustalonej wysokości lub oba rodzaje wierzytelności jednocześnie, wówczas stawka podatku określona jest stałą kwotą wynoszącą 19 zł
  • obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia bankowi oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub podpisania z bankiem umowy w sprawie ustanowienia hipoteki
  • płatnikiem podatku jest osoba składająca oświadczenie woli
  • od momentu powstania obowiązku podatkowego podatnik ma 14 dni na złożenie deklaracji PCC-3 i opłacenie podatku
  • deklaracji nie trzeba dostarczać osobiście. Można ją wysłać listem poleconym na adres urzędu skarbowego lub złożyć za pośrednictwem pełnomocnika