Nasz serwis WWW używa plików cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z ustawieniami przeglądarki. Możesz samodzielnie zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji w polityce cookies. Aby ukryć tę wiadomość kliknij tutaj.

Dni wolne na opiekę nad dzieckiem w wieku do 14 lat

Wniosek o udzielenie dnia wolnego od pracy na opiekę nad dzieckiem w wieku do 14 lat

Dodano: 17-04-2012 | Ostatnia modyfikacja: 07-04-2014 Kliknij i rozpocznij wypełnianie wniosku!



    Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat kodeks pracy gwarantuje w ciągu roku kalendarzowego 2 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

    Uprawnienie do dwóch dni wolnych na opiekę nad dzieckiem jest zagwarantowane ustawowo, więc pracodawca nie może go wyłączyć w drodze uzgodnień umownych (np. w umowie o pracę lub w aneksie do umowy). Nie może też być ograniczone na podstawie jakichkolwiek przepisów zakładowych, np. regulaminu pracy.

    Kto może skorzystać z dni wolnych na dziecko?

    Prawo do dwóch dni płatnego zwolnienia na opiekę nad dzieckiem przysługuje pracownikom obojga płci, a więc zarówno kobiecie, jak i mężczyźnie, pod warunkiem, że wychowują oni przynajmniej jedno dziecko w odpowiednim wieku.

    Z uprawnienia tego mogą skorzystać nie tylko rodzice biologiczni, ale również inne osoby sprawujące opiekę nad dzieckiem, w szczególności:

    • rodzic adopcyjny,
    • rodzic zastępczy,
    • inny opiekun prawny,
    • opiekun faktyczny.

    Należy pamiętać, że rodzic pozbawiony przez sąd władzy rodzicielskiej utracił prawo do korzystania ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem.

    Czy każde z rodziców może skorzystać z dni wolnych?

    Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, że dwa dni zwolnienia w roku kalendarzowym przysługują łącznie obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka. Oznacza to, że mają oni razem do wykorzystania w sumie dwa dni zwolnienia w trakcie danego roku kalendarzowego, a nie po dwa dni na osobę, jak mogłoby się wydawać.

    Jeśli zatem oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni na etacie, muszą wspólnie ustalić, w jaki sposób zamierzają wykorzystać przysługujące im dwa dni wolne na opiekę nad dzieckiem.

    Obowiązuje przy tym zasada, że z uprawnienia tego może korzystać tylko jedno z nich. Jeśli więc jedno z rodziców lub opiekunów wzięło dzień wolny na opiekę nad dzieckiem, to drugi rodzic/opiekun nie może już skorzystać z tego prawa w danym dniu.

    W praktyce możliwe są dwa sposoby wykorzystania dwudniowego zwolnienia w danym roku kalendarzowym, tzn.:

    1. oba dni wolne może wykorzystać jedno z rodziców lub opiekunów — w takim przypadku drugi rodzic/opiekun nie jest już uprawniony do uzyskania zwolnienia w danym roku kalendarzowym,
    2. każde z rodziców lub opiekunów może wykorzystać po jednym dniu zwolnienia, ale w różnych terminach przypadających w tym samym roku kalendarzowym.

    Jeżeli jedno z rodziców nie jest zatrudnione, uprawnienie do dwóch dni wolnych na opiekę nad dzieckiem w całości przechodzi na drugiego rodzica będącego pracownikiem.

    Dwa dni wolnego wyłącznie dla jednego rodzica,
    albo po jednym dniu dla każdego z rodziców

    Państwo Katarzyna i Andrzej Nowakowscy wychowują trzyletnią córkę. W każdym kolejnym roku wykorzystują oba przysługujące im dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W 2010 r. dwa dni zwolnienia wykorzystała pani Katarzyna (więc jej mąż nie mógł już skorzystać z tego uprawnienia), w 2011 r. to pan Andrzej wykorzystał oba dni wolne, zaś w 2012 r. postanowili podzielić się tym uprawnieniem i każde z nich weźmie zwolnienie na jeden dzień w różnych terminach.

    Liczba dzieci a wymiar zwolnienia

    Liczba przysługujących pracownikowi dni zwolnienia nie zależy od liczby wychowywanych lub współwychowywanych przez niego dzieci w wieku do 14 lat. W każdym przypadku będą to dwa dni, niezależnie od tego, czy pracownik wychowuje jedno, dwoje, troje czy więcej dzieci spełniających określone w Kodeksie pracy kryterium wiekowe.

    Na troje dzieci również dwa dni zwolnienia

    Państwo Paulina i Kamil Nowakowie wychowują pięcioletnie bliźniaki oraz dziewięcioletniego syna. Mimo posiadania trójki dzieci, ich rodzicom przysługują w ciągu roku kalendarzowego tylko dwa dni zwolnienia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia — tyle samo, co rodzicom wychowującym jedno dziecko.

    Wiek dziecka a prawo do dni wolnych

    Prawo do skorzystania z dni wolnych uzależnione jest od faktu wychowywania co najmniej jednego dziecka w wieku do 14 lat. Istotne jest zatem dokładne ustalenie, do jakiego dnia pracownik posiada to uprawnienie i kiedy dokładnie je traci.

    Kodeks pracy nie określa, w jaki sposób należy ustalać wiek dziecka, w związku z czym stosuje się tu przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi, osoba osiąga wiek 14 lat z początkiem dnia, w którym obchodzi swoje czternaste urodziny. Oznacza to, że ostatnim dniem, w którym pracownik może skorzystać z omawianego uprawnienia jest dzień poprzedzający datę czternastych urodzin dziecka. W dniu czternastych urodzin dziecka pracownikowi nie przysługuje już prawo do zwolnienia, ponieważ dziecko to osiągnęło 14 lat, czyli nie spełnia kryterium określonego w Kodeksie pracy (patrz: przykład poniżej).

    W dniu 14. urodzin dziecka pracownik traci prawo do płatnego zwolnienia na opiekę nad tym dzieckiem

    Państwo Anna i Marek Kowalscy wychowują jedno dziecko — syna urodzonego 16 lipca 1998 r. Skończy on 14 lat w dniu 16 lipca 2012 r. To oznacza, że dzień 15 lipca 2012 r. jest ostatnim, w którym jedno z rodziców może skorzystać ze zwolnienia na opiekę nad dzieckiem z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Począwszy bowiem od 16 lipca 2012 r. nie będą mieli już oni tego uprawnienia w związku z wychowywaniem swojego syna. Prawo do dni wolnych mogą nabyć ponownie wyłącznie w przypadku zostania rodzicami lub opiekunami nowego dziecka w wieku poniżej 14 lat.

    Podstawa zatrudnienia a prawo do dni wolnych na dziecko

    Kodeks pracy szczegółowo określa, jakie osoby należy uznać za pracowników, a co za tym idzie — jakie osoby mają uprawnienie do korzystania z dni wolnych na opiekę nad dzieckiem z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Są to osoby zatrudnione na podstawie:

    • umowy o pracę,
    • powołania,
    • wyboru,
    • mianowania,
    • spółdzielczej umowy o pracę.

    Co ważne, pracownik nabywa uprawnienie do dni wolnych na dziecko niezależnie od wymiaru etatu, na jakim został zatrudniony.

    Natomiast osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych — umowy zlecenia i umowy o dzieło — nie nabywają uprawnienia do płatnych dni wolnych na opiekę nad dzieckiem. Wynika to z faktu, że osoby zatrudnione na takich umowach nie są pracownikami w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

    Rodzaj umowy o pracę a prawo do dni wolnych na dziecko

    Również rodzaj umowy o pracę nie ma wpływu na uprawnienie pracownika do dni wolnych na opiekę nad dzieckiem. Zatem dwa dni płatnego zwolnienia przysługują wszystkim osobom wychowującym dziecko w wieku do 14 lat i zatrudnionym na jednej z poniższych umów:

    • umowie na czas nieokreślony,
    • umowie na czas określony (w tym również umowie na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy),
    • umowie na czas wykonania określonej pracy,
    • umowie na okres próbny.

    W praktyce oznacza to, że nawet zawarcie umowy na czas określony lub okres próbny trwający zaledwie kilka dni daje pracownikowi uprawnienie do uzyskania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem.

    Moment zatrudnienia a prawo do dni wolnych na dziecko

    Dla nabycia przez pracownika prawa do płatnych dni wolnych na opiekę nad dzieckiem do 14 lat nieistotny jest także moment zatrudnienia. Kodeks pracy nie przewiduje bowiem żadnego minimalnego stażu pracy, jaki jest niezbędny do nabycia tego uprawnienia. Oznacza to, że pracownik uzyskuje prawo do dni wolnych na dziecko już w pierwszym dniu pracy, nawet jeśli jest to jego pierwsza praca w życiu. Musi oczywiście spełnić warunek wychowywania przynajmniej jednego dziecka w wieku do 14 lat.

    Wymiar zwolnienia a wymiar etatu i staż pracy

    Na przysługującą pracownikowi w danym roku kalendarzowym liczbę dni wolnych na opiekę nad dzieckiem nie mają wpływu:

    • wymiar etatu — dwa dni płatnego zwolnienia przysługują pracownikowi zatrudnionemu zarówno na całym, jak i na części etatu;
    • staż pracy — niezależnie od liczby dni przepracowanych u danego pracodawcy, pracownikowi wychowującemu dziecko w wieku do 14 lat zawsze przysługują dwa dni zwolnienia na opiekę nad tym dzieckiem z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zatem podjęcie pracy na etacie uprawnia pracownika do ubiegania się o dwa dni wolne na dziecko już od pierwszego dnia zatrudnienia.

    Niewykorzystane dni wolne nie przechodzą na kolejny rok

    Zwolnienie na dziecko z zachowaniem prawa do wynagrodzenia pracownik może wykorzystać wyłącznie do końca roku, w którym przysługuje mu to uprawnienie. Jeśli zatem dwa dni zwolnienia przysługują pracownikowi w 2012 r., to może on je wykorzystać tylko do 31 grudnia 2012 r. włącznie.

    Jeżeli pracownik nie wykorzysta zwolnienia w danym roku kalendarzowym, uprawnienie to przepada i nie można go przenieść na następny rok. Czyli niewykorzystanych w 2012 r. dni wolnych na opiekę nad dzieckiem nie będzie można wykorzystać w 2013 r. Co więcej, z tytułu nieskorzystania z tego uprawnienia pracownikowi nie przysługuje żaden ekwiwalent pieniężny.

    Zwolnienie na dziecko można łączyć z urlopami

    Dni wolne na opiekę nad dzieckiem można wykorzystać w dowolnym terminie przypadającym w danym roku kalendarzowym. Nie ma więc żadnych przeciwwskazań, aby łączyć je z urlopami przysługującymi pracownikowi, np. z urlopem ojcowskim lub urlopem wypoczynkowym. Oznacza to, że np. ojciec dziecka może złożyć wniosek o udzielenie mu dwóch dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem w terminie przypadającym bezpośrednio przed lub po urlopie ojcowskim.

    Zobacz: Jak uzyskać urlop ojcowski?

    Jak uzyskać dzień wolny na opiekę nad dzieckiem?

    W Kodeksie pracy brak jest wytycznych określających, w jakiej formie pracownik powinien poinformować pracodawcę o zamiarze skorzystania z przysługujących mu dni wolnych na dziecko. Większość pracodawców przyjęła więc zasadę, że zwolnienie na opiekę nad dzieckiem udzielane jest, podobnie jak urlopy, na pisemny wniosek pracownika. Pracownik nie musi przy tym uzasadniać potrzeby uzyskania dni wolnych, a tym samym nie musi udowadniać pracodawcy, że dziecko faktycznie potrzebuje opieki we wskazanym we wniosku terminie.

    Zwolnienia na opiekę nad dzieckiem udziela się zawsze w dniach. Pracownik może wystąpić więc o udzielenie tylko jednego dnia wolnego, albo od razu obu przysługujących mu dni zwolnienia. Należy jednak pamiętać o tym, że termin zwolnienia pracownik powinien uzgodnić ze swoim pracodawcą.

    Kodeks pracy nie określa, z jakim wyprzedzeniem pracownik powinien złożyć wniosek, ani w jakim terminie pracodawca musi go rozpatrzyć. W tym zakresie pracownik powinien kierować się ogólnymi zasadami przyjętymi w danym zakładzie pracy.

    Pracodawca nie ma prawa żądać od pracownika, aby ten dołączył do wniosku zaświadczenie stwierdzające, że przysługujące dni wolne na dziecko nie zostały wykorzystane u pracodawcy zatrudniającego drugiego rodzica lub opiekuna dziecka. Pracownik może jedynie złożyć we wniosku własne oświadczenie w tej kwestii.

    Choć wszyscy eksperci prawa pracy zgadzają się z twierdzeniem, że działania pracodawcy nie mogą uniemożliwiać pracownikowi skorzystania z przysługującego mu uprawnienia do zwolnienia, to kwestią niejednoznaczną pozostaje to, czy pracodawca może odmówić udzielenia dnia wolnego w konkretnym, wskazanym przez pracownika terminie. Dlatego właśnie zaleca się pracownikom wcześniejsze uzgadnianie planowanego terminu zwolnienia z ich pracodawcami.

    Na początku roku kalendarzowego pracodawca ma prawo wymagać od pracownika złożenia oświadczenia o zamiarze lub braku zamiaru skorzystania ze zwolnienia na dziecko w wieku do 14 lat. Jeśli pracownik planuje skorzystać ze zwolnienia, będzie musiał również uwzględnić dodatkowe oświadczenie, że w tym samym roku kalendarzowym drugi rodzic lub opiekun dziecka nie będzie korzystać z tego uprawnienia, albo wykorzysta tylko jeden dzień.

    Oświadczenie przechowuje się w aktach osobowych pracownika w części B (zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych).

    W oświadczeniu składanym na początku roku pracownik nie ma obowiązku wskazywać konkretnych terminów, w jakich chciałby skorzystać z dni wolnych na opiekę nad dzieckiem.

    Niezłożenie oświadczenia, nawet jeśli było ono wymagane przez pracodawcę, nie skutkuje utratą prawa do skorzystania ze zwolnienia w danym roku kalendarzowym. Z drugiej strony, złożone przez pracownika oświadczenie nie jest dla niego wiążące i może być ono w dowolnej chwili zmienione.



Kliknij i rozpocznij wypełnianie wniosku!

Komentarze (30) zobacz wszystkie » Dodaj nowy komentarz

Misc-comments-triangle1
  1. Marta | 2014-02-25

    Odmowa udzielenia opieki nad dzieckiem do lat 14

    mam dwójkę dzieci w wieku 2 i 4 lata, pracuję w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kadrowej, wiem, iż zgodnie z art. 188 k.p. mam prawo do 2 dni opieki nad dzieckiem, zwrówciłam się do szefa... Przeczytaj całość

  2. Beata | 2014-02-19

    Dziecko kończy 14 lat w kwietniu. Czy mogę wykorzystać 2 dni wolnego jeszcze w pierwszym kwartale?

    Moje dziecko kończy 14 lat w kwietniu. Czy 2 dni urlopu z tytułu opieki nad dzieckiem dzieli się na półrocza, czy mogę wybrać obydwa dni przed datą 14. urodzin dziecka, czyli do kwietnia?

  3. Barbara | 2014-02-06

    Dzień wolny na opiekę nad dzieckiem a opieka nad chorym dzieckiem

    Jestem od półtora roku wdową, mam dwoje dzieci. 27 stycznia 2014 roku wypisałam wniosek o udzielenie mi jednego dnia opieki nad dzieckiem w dniu 29 stycznia 2014 roku (na wizyty w poradniach ortodo... Przeczytaj całość

  4. SJ | 2014-01-17

    Liczba dzieci a ilość dni na opiekę

    Witam!
    Mam pytanie: czy liczba dni wolnych na opiekę nad dzieckiem w danym roku zależy od liczby wychowywanych dzieci? Pytam, bo mam dwójkę dzieci (córkę w wieku 3 lat i syna 2-letniego) i teraz ... Przeczytaj całość

  5. Anna | 2014-01-17

    2 dni opieki przed urlopem macierzyńskim

    Mam dwójkę dzieci w wieku 10 i 12 lat. Od 1 maja 2014 r. idę na urlop macierzyński na trzecie dziecko. Czy za 2014 rok przysługują mi jeszcze 2 dni opieki na dzieci?

  6. aleksa | 2013-12-26

    urlop/opieka nad dzieckiem przed końcem 2013

    Urodziło mi się dziecko 22 grudnia - chciałbym te dwa dni wykorzystać jeszcze w tym roku (2013). Czy mogę się o nie starać teraz, zaraz po urodzeniu?

  7. dux | 2013-12-18

    14 lat

    A jak dziecko urodziło się 1 stycznia, to kiedy ma wykorzystać te 2 dni opieki po ukończeniu 14 lat?

  8. Olga | 2013-12-06

    Czy można wykorzystać dni na opiekę nad dzieckie przed planowanym wychowawczym?

    Witam, czy przysługują mi w styczniu 2014 roku dwa dni opieki nad dzieckiem, jeśli od 1 lutego 2014 roku planuję urlop wychowawczy?

  9. kaska | 2013-11-16

    Dzień wolny na opiekę w sobotę

    A czy w sobotę mogę wziąć opiekę nad dzieckiem?

  10. marek | 2013-11-06

    Opieka nad dzieckiem po zmianie pracy

    Witam,
    W tym roku wykorzystałem 1 dzień opieki nad dzieckiem u jednego pracodwacy. Teraz zmieniam pracę i czy w nowej pracy będę mógł wykorzystać drugi dzień opieki nad dzieckiem?

Dodaj nowy komentarz

  • Misc-comments-triangle1

Jak to działa

Wypełniasz formularz.
Pobierasz gotowy PDF.

  • wypełniasz online bezpłatny formularz elektroniczny
  • pobierasz gotowy plik PDF
  • drukujesz, podpisujesz, składasz i z głowy!
  • w przypadku wniosków urzędowych, jeśli jest możliwość, składasz mailem lub przez ePUAP

Aktualny wzór wniosku

Ico-preview

eWnioski.pl oferują wyłącznie sprawdzone w praktyce wzory formularzy.

Zobacz jedną z wersji wniosku. Pamiętaj, że formularz elektroniczny zawsze dopasowuje treść wydruku do indywidualnego przypadku.

przykład wypełnionego formularza

Ważne informacje

  • pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
  • prawo do tego zwolnienia mają tylko pracownicy etatowi
  • na wymiar (liczbę dni) zwolnienia w danym roku nie mają wpływu: rodzaj umowy o pracę (na czas nieokreślony lub określony), wymiar etatu (cały lub częściowy), staż pracy (zwolnienie przysługuje od dnia zatrudnienia), liczba wychowywanych dzieci poniżej 14 roku życia
  • rodzic pozbawiony przez sąd władzy rodzicielskiej nie ma prawa do zwolnienia
  • oprócz rodziców biologicznych dziecka, prawo do zwolnienia mają również: rodzic adopcyjny, rodzic zastępczy, opiekun prawny lub opiekun, który faktycznie wychowuje dziecko (np. partner matki, pozostający z nią w związku nieformalnym)
  • oba dni wolne mogą zostać wykorzystane przez jednego rodzica/opiekuna dziecka, albo każdy z nich wykorzysta po jednym dniu
  • większość pracodawców wymaga, aby rodzic/opiekun dziecka złożył na początku roku oświadczenie o sposobie wykorzystania dni wolnych na opiekę nad dzieckiem